Słuch w wieku dojrzałym

Słuch jest jednym z najważniejszych zmysłów, ponieważ pozwala się komunikować z innymi. Tracąc słuch, tracimy kontakt z naszymi bliskimi. Przyczyny niedosłuchu mogą być różne, od uwarunkowań genetycznych, przez środowiskowe, takie jak np. praca w hałasie, czy wynikające z zaawansowanego wieku. Ubytek słuchu może być lżejszy lub cięższy, jednak już niewielki stopień niedosłuchu znacząco wpływa na rozumienie mowy. W początkowym stadium niedosłuchu osoba może zauważyć, że trudno jej zrozumieć rozmówcę, jeśli w otoczeniu pojawia się hałas. Przy ubytkach średnich i ciężkich, nawet spokojna rozmowa może stanowić duży problem. Ubytek słuchu związany z wiekiem (łac. presbyacusis) z czasem może się pogłębiać. Nie warto się jednak poddawać – istnieją skuteczne pomoce w walce z niedosłuchem. Według raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, marzec 2021) na całym świecie około 1,5 miliarda osób zmaga się z problemami ze słuchem. Średnio 1 na 3 osoby powyżej 60. roku życia ma ubytek słuchu. To ogromna część społeczeństwa. Niestety, jak pokazują badania, tylko 20 proc. tych osób korzysta z pomocy specjalisty i rehabilitacji słuchu. Co ciekawe, w przypadku problemów ze wzrokiem, ta statystyka jest zupełnie odwrotna – tylko 20 proc. Osób nie korzysta z pomocy (np. z okularów).

Jak niedosłuch upośledza życie

Niedosłuch powoduje gorsze rozumienie mowy, zmniejsza zdolność koncentracji i skupienia się, uniemożliwia dokładne zrozumienie słów, co może prowadzić do wielu niedomówień i pomyłek, które narażają, zwłaszcza seniorów, na ciągły stres. Osoby starsze często nie zgłaszają się po pomoc i starają się ukryć swój niedobór słuchu. Izolują się od innych, nierzadko dochodzi u nich do obniżonego nastroju, a z czasem nawet do depresji. Pierwszym krokiem terapii jest więc uznanie faktu, że występuje ubytek słuchu, a później zgłoszenie się po pomoc. Im szybciej zareagujemy, tym lepiej. U osób z niedosłuchem głębokim, ryzyko wystąpienia demencji starczej zwiększa się aż 5-krotnie. Upośledzenie słuchu ogranicza komunikację, a ta, z racji zaburzeń demencyjnych, i tak stwarza problemy. W leczeniu demencji stawia się na jak najdłuższe utrzymanie zdolności komunikacyjnych, które są jedną z kluczowych ról w utrzymaniu funkcji poznawczych.

Jak dbać o narząd słuchu?

Utrata słuchu może mieć różne przyczyny. Nie wszystkim problemom ze słuchem możemy jednak zapobiec. Co można zrobić, aby zminimalizować ryzyko pogorszenia słuchu? Przede wszystkim należy unikać długotrwałej ekspozycji na hałas. Jeśli pracujesz lub przebywasz często w hałasie, korzystaj z ochronników słuchu. Pracodawca ma obowiązek zapewnić odpowiednie ochronniki, jeśli hałas w miejscu pracy przekracza 80 dB. Ponadto, należy ograniczyć częste słuchanie głośnej muzyki, także przez słuchawki. Na koncerty warto zakładać odpowiednie ochronniki słuchu. Nie zniekształcą one muzyki, ale spowodują, że poziom decybeli nie będzie niebezpieczny. Do czyszczenia przewodów słuchowych używać należy olejków (w sprayu lub kropelkach), a nie popularnych patyczków kosmetycznych.

Nie daj się oszukać!

W prasie i w telewizji można się natknąć na informacje o „cudownych” środkach, które rzekomo mogą przywrócić słuch. Występują one w różnych postaciach – kropelek, tabletek czy plasterków. Sprzedawane są zazwyczaj wysyłkowo, choć nie tylko. Producent obiecuje poprawę jakości rozumienia mowy, bez potrzeby wykonania badania słuchu. Niestety, tego typu reklamy są coraz bardziej powszechne. Najczęściej takie specyfiki są niczym innym jak próbą naciągnięcia nas na koszty. Jedynie na podstawie badania słuchu przeprowadzonego przez specjalistę, można określić wielkość i przyczynę ubytku słuchu, a na poprawę rozumienia mowy może wpłynąć tylko odpowiednio dobrany aparat słuchowy. Jest on dobierany nie tylko na podstawie wyniku badania, ale też obejrzenia ucha zewnętrznego i dokładnego wywiadu z pacjentem.

Sprawdź swój słuch!

Odpowiedz na poniższe pytania:

• Czy zwiększasz głośność telewizora lub radia?
• Czy słyszysz, ale niekoniecznie rozumiesz, co mówią inne osoby?
• Czy masz trudności z prowadzeniem rozmów w zatłoczonych miejscach?
• Czy często prosisz rozmówców o powtórzenie wypowiedzi lub prosisz, by mówili głośniej?
• Czy dokucza ci dzwonienie, piszczenie lub szumy w uszach?
• Czy zdarza ci się narzekać, że inni mówią niewyraźnie? Szczególnie osoby młode, lub aktorzy w telewizji?

Jeśli odpowiedziałeś/aś twierdząco choć na jedno z powyższych pytań, zachęcamy do udania się na badanie słuchu. Specjalista – protetyk słuchu, określi stan narządu słuchu, a jeśli okaże się, że wystąpił ubytek, dobierze odpowiednią formę rehabilitacji. Gdzie się udać po pomoc?

Zachęcamy do odwiedzenia jednej z pracowni protetyki słuchu. Firmy, które dobierają aparaty słuchowe, często wykonują badania słuchu nieodpłatnie. Można również, w celu wykonania diagnozy, zgłosić się do lekarza laryngologa. Protetyk słuchu lub laryngolog określi stan narządu słuchu oraz pokaże nam ścieżkę dalszego postępowania. Najczęstszą formą rehabilitacji ubytku słuchu związanego z wiekiem są aparaty słuchowe. Niektórym kojarzą się one z dużymi, mało dyskretnymi i trudnymi w obsłudze urządzeniami. Jednak nowoczesne aparaty są często całkowitym przeciwieństwem tych stereotypów. Są łatwe w obsłudze (nawet dla osób, które mają problemy manualne) i dyskretne. Odpowiednio dobrane aparaty słuchowe nie piszczą, a głos jest odbierany jako naturalny i przyjemny. Kluczem do sukcesu jest wybranie dobrego specjalisty, który dobierze indywidualnie dedykowane rozwiązanie.