oraz budowy domu seniora                                                      

 

  Szamotuły, 23.03.2026 r.

 

Szanowny Panie Burmistrzu,

Szanowny Panie Wiceburmistrzu,

Szanowny Panie Przewodniczący Komisji Gospodarki Komunalnej,

Szanowni Państwo Radni,

 

Dziękujemy za możliwość zabrania głosu w imieniu wszystkich osób, które złożyły podpisy pod pismem wskazującym na potrzebę, która wybrzmiała podczas zbierania podpisów, jaką jest konieczność powstania w Szamotułach Domu Seniora z całodzienną i całodobową opieką geriatryczną.

Potwierdzeniem konieczności powstania tego typu obiektu użyteczności publicznej są licznie złożone podpisy przez przedstawicieli różnych pokoleń, by zachować działkę po byłym przedszkolu Miś i przeznaczyć ją na Dom Seniora. W tym miejscu konieczne jest, by zaznaczyć, że podpisy zbierane były przez jeden zaledwie weekend. Zebrano 746 podpisów. To pokazuje skalę zainteresowania tą sprawą. Oczywiste jest to, że gdyby zbieranie głosów odbywało się nie w jeden weekend, a przez dwa, czy trzy weekendy, to liczba głosów byłaby wielokrotnie wyższa. Bardzo dobrze się dzieje, że dzisiaj problem opieki nad starszym pokoleniem dostrzegają już ludzie młodzi, a nawet bardzo młodzi, którzy patrzą na ten problem, często przez pryzmat doświadczeń swoich rodzin. Właśnie ta grupa mieszkańców, między 30 a 50 rokiem życia, co mogłoby zadziwiać, po złożonym podpisie na listach, bardzo często wyrażała ochotę uczestniczenia w zbieraniu podpisów pod pismem o zachowanie działki po byłym przedszkolu Miś z przeznaczeniem na Dom Seniora.

Bardzo satysfakcjonujące jest to, że ta oddolna inicjatywa wywołała, jak się wydaje, pierwszą tak ożywioną dyskusję w mediach na temat rożnych potrzeb seniorów, w którą zaangażowali się również przedstawiciele władz Szamotuł i z której jasno wynika, iż jest ogromna konieczność stworzenia nowoczesnego centrum senioralnego integrującego pokolenia na miarę XXI wieku. Tym samym wybrzmiał wyraźnie głos na temat potrzeb olbrzymiej grupy seniorów miasta i gminy Szamotuły, która stanowi znaczną część populacji, której liczba z każdym rokiem będzie znacząco wzrastać, gdyż procentowy współczynnik udziału osób starszych w społeczeństwie ciągle rośnie, z uwagi na ujemny przyrost naturalny w Polsce oraz wydłużającą się średnią długość życia. Dane statystyczne wyraźnie na to wskazują.

Przede wszystkim trzeba sobie uzmysłowić, że słowo „seniorzy”, to jest określenie bardzo różnorodnej grupy osób o zróżnicowanych potrzebach. Trzeba też odróżnić ofertę kulturalną i aktywizującą skierowaną do seniorów, od oferty opiekuńczej. Oferta kulturalna dla seniorów w Szamotułach jest bogata i dobrze widoczna w mediach, a realizowane działania władz Miasta i Gminy Szamotuły spotykają się ze znaczącym pozytywnym odbiorem i to nas bardzo cieszy. Jednakże oferta opiekuńcza – w ocenie osób, które złożyły swój podpis – jest zdecydowanie niewystarczająca, żeby nie powiedzieć, że wręcz prawie żadna, w zestawieniu ze skalą potrzeb i to właśnie ten aspekt sprawy wywołał wielowątkową dyskusję na ten temat.

Czy ktoś z Państwa wie, ilu w gminie Szamotuły faktycznie jest seniorów? Przyjrzyjmy się statystykom na ten temat. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, osób powyżej 70-tego roku życia w naszej gminie, na koniec roku 2024, który jako ostatni rok ma pełne opracowanie statystyczne, było 3905 osób, a jeśli wziąć pod uwagę grupę 65+, to do liczby 3905 osób należy dodać jeszcze kolejne 2 tysiące. Zakładamy, że to właśnie do tych osób skierowana jest senioralna oferta kulturalna w naszym mieście. I tu pojawia się poważny problem, ponieważ proponowana przez miasto i gminę oferta nie jest odpowiednia dla seniorów, którzy są niesamodzielni i niepełnosprawni.

Najstarszą statystycznie wyodrębnioną grupę społeczną według GUS stanowią osoby 85+, jest to wiek, który w zasadzie wyznacza i tak już wysoką granicę samodzielności. Osoby 85-letnie, które pozostają całkowicie samodzielne we wszystkich aspektach życia stanowią pojedyncze wyjątki, więc mieszczą się w granicach błędu statystycznego.

Zatem ilu w gminie Szamotuły jest niesamodzielnych seniorów powyżej 85-tego roku życia? Dane z ostatniego, w całości opracowanego roku 2024 wskazują, że takich osób było 555. Co oznacza, że ponad pół tysiąca osób w naszej gminie wymaga bezdyskusyjnie pomocy w podstawowych, codziennych czynnościach. Oczywistym jest, że w niższych grupach wiekowych seniorów również część z nich, to osoby całkowicie lub częściowo niesamodzielne. Zatem grupa osób potrzebujących opieki jest zdecydowanie większa. Do tej grupy władze miasta nie kierują żadnej oferty, gdyż nie ma w Szamotułach żadnego ośrodka całodziennej lub całodobowej opieki z personelem wykfalifikowanym w kierunku opieki geriatrycznej. A jesteśmy przecież miastem powiatowym.

Czy jednak Szamotuły faktycznie nie proponują nic niesamodzielnym seniorom? Otóż proponują. Mamy na przykład Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie oraz Ośrodek Pomocy Społecznej, który zleca świadczenie usług opiekuńczych. Przyjrzyjmy się zatem kolejnym faktom liczbowym. OPS w Szamotułach ma swój własny cennik usług, w którym godzina opieki uzależniona jest od progu dochodowego seniora. Najwyższa stawka godzinowa takiej usługi wynosi 47 zł.

Obliczmy zatem, ile kosztowałaby całodzienna opieka nad seniorem, gdyby w proponowanym systemie była możliwa. 47 zł razy 12 godzin opieki w ciągu dnia, razy 30 dni w miesiącu daje kwotę 16 920 zł miesięcznie. To jest koszt, który pozwala zapewnić opiekę tylko w ciągu dnia, a co z opieką w nocy? Żadna, przeciętna rodzina w Szamotułach nie jest w stanie udźwignąć takiego ciężaru finansowego. W przypadku niskiego progu dochodowego emeryta do 2900 zł, stawka godzinowa za usługi opiekuńcze OPS-u spada do 11 zł. To brzmi już bardzo obiecująco. Więc policzmy. 11 zł razy 12 godzin dziennie, razy 30 dni w miesiącu daje kwotę 3960 zł, czyli emerytowi na opłacenie tylko tej dziennej opieki zabraknie ponad tysiąc złotych. Biorąc pod uwagę obie wskazane powyżej stawki, całodobowa opieka, gdyby w tym systemie była możliwa, a nie jest – kosztowałaby miesięcznie w pierwszym przypadku 33 840 zł, a w drugim 7920 zł. Jest to kwota, która przekracza miesięczną opłatę za pobyt stały nawet w prywatnym domu opieki, gdzie senior dodatkowo ma zapewnione, oprócz opieki, jedzenie i koszty zamieszkania. Dla porównania wskazać należy różnicę między najwyższą stawką za usługi opiekuńcze w Szamotułach – 47 zł, względem na przykład Wronek, która to najwyższa stawka wynosi 30 zł.

W przypadku osób samotnych wyłącznie dochodząca opieka, którą standardowo oferuje OPS, skazuje ludzi z tej grupy na całkowitą wegetację w samotności, w czterech ścianach swojego domu. Ich nie zobaczymy ani na zdjęciach z potańcówek dla seniorów, ani popijających kawę na spotkaniach w Szamotulskim Ośrodku Kultury. Nie do nich skierowana jest oferta kulturalna, a opiekuńczej oferty w Szamotułach nie ma. Czy my dostrzegamy aspekt, jak dalece ci schorowani i niesamodzielni ludzie, często całkowicie uzależnieni od innych, pozbawieni są godnego życia, a o jakości życia nawet nie wspominając.

Wcale nie mniejszy jest problem w przypadku seniorów z tej grupy, którzy zamieszkują ze swoimi bliskimi, czy to z dziećmi, czy z wnukami. Bardzo często brak możliwości przekazania bliskiej, starszej osoby pod profesjonalną opiekę w ciągu dnia, powoduje, że jeden z członków rodziny jest zmuszony zrezygnować z pracy, z całości etatu, lub jego części.

Powyższe argumenty wskazują, że powstanie Domu Seniora jest konieczne. Takie inwestycje nie powstają w centrach miast, ani przy głównych drogach, ani między ruchliwymi rondami, ale pośród zieleni, w zaciszu, z dala od miejskiego zgiełku. Teren po byłym przedszkolu Miś idealnie nadaje się na miejsce, gdzie ze spokojem mogliby żyć nasi rodzice, czy dziadkowie. Ten teren posiada stare zadrzewienie, a więc ma już istniejący park, gdzie występują ptaki i gatunki drobnych zwierząt, a niektóre z nich objęte są ochroną. Działka jest odpowiednio duża, żeby wygospodarować przestrzeń na parkingi i wygodny podjazd dla wszelkiego rodzaju transportu, w tym karetek. Przestrzeń ta pomieści Dom Seniora z całodzienną i całodobową opieką geriatryczną wraz z konieczną infrastrukturą senioralną.

Szamotulscy seniorzy przebywają w domach całodobowej opieki często kilkadziesiąt kilometrów od Szamotuł. Bliscy nie są w stanie pokonywać wystarczająco często takich odległości, a bliskość rodziny to niezbędny warunek dobrostanu seniora.

Dom Seniora z całodzienną i całodobową opieką geriatryczną to projekt wymagający dużych środków finansowych. Projekt taki należy rozumieć całościowo, zarówno, jako inwestycję w budowę, a następnie jego bieżące funkcjonowanie. Realne finansowanie w praktyce będzie musiało pochodzić z kilku równoległych źródeł. Z pewnością do innych źródeł dostęp ma Miasto i Gmina Szamotuły, a do innych Powiat Szamotulski. Panie Burmistrzu i Państwo Radni, znacie najlepiej możliwości, w jaki sposób pozyskiwać środki zewnętrzne na cele użyteczności publicznej, a rozwiązań jest wiele. Można skorzystać z różnego rodzaju Funduszy Unijnych, a w ramach nich występują różne Programy Regionalne, czy to Krajowy Plan Odbudowy, czy Europejski Fundusz Społeczny, czy też Fundusze Norweskie. Są też organizacje pozarządowe i fundacje, które pozyskują granty i środki z Unii Europejskiej. Wreszcie dostępne są środki rządowe w ramach różnych programów, są też Programy Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej oraz Fundusz Solidarnościowy.

Gdyby ostatecznie, mimo starań Pana Burmistrza i Państwa Radnych, nie udało się jednak zrealizować tak prestiżowej i strategicznie niezbędnej dla społeczeństwa inwestycji przy pomocy środków, o których mowa powyżej, to być może rozważyć warto będzie pozyskanie zewnętrznego inwestora celem wybudowania Domu Seniora. Taki obiekt przyniósłby wiele korzyści, zarówno dla Miasta i Gminy Szamotuły, jak i dla całego powiatu.

 

Korzyści społeczne:

1. Odciążenie rodzin i opiekunów:

– W mniejszych miastach opieka nad seniorami często spoczywa wyłącznie na rodzinie.

– Dom dzienny + całodobowy redukuje presję opiekuńczą.

2. Zapobieganie wykluczeniu społecznemu:

– Seniorzy zyskują kontakt społeczny, aktywizację i strukturę dnia.

– Spada ryzyko samotności, depresji i izolacji.

3. Bezpieczeństwo zdrowotne:

– Stały nadzór opiekuńczy i szybka reakcja w sytuacjach nagłych.

– Mniejsze ryzyko hospitalizacji dzięki profilaktyce.

 

Korzyści zdrowotne (systemowe):

1. Odciążenie ochrony zdrowia:

– Mniej hospitalizacji i wizyt interwencyjnych.

– Lepsze zarządzanie chorobami przewlekłymi (np. demencja, choroby układu krążenia).

2. Opieka długoterminowa na miejscu:

– Alternatywna dla odległych DPS-ów.

– Zachowanie więzi lokalnych seniorów.

 

Korzyści gospodarcze dla miasta:

1. Nowe miejsca pracy:

– Opiekunowie, pielęgniarki, terapeuci, administracja.

– Usługi powiązane (catering, transport).

2. Zatrzymanie odpływu mieszkańców:

– Rodziny nie muszą przenosić seniorów do odległych miast.

– Większa atrakcyjność osiedleńcza dla osób w wieku produkcyjnym.

3. Lokalne wydatki publiczne wracają do gospodarki:

– Finansowanie (np. z budżetu, funduszy Unii Europejskiej) zostaje w regionie.

 

Korzyści strategiczne:

1. Wzmocnienie funkcji powiatowej miasta:

– Szamotuły stają się centrum usług społecznych dla okolicznych gmin.

 

Korzyści demograficzne długoterminowe:

 

1. Odpowiedź na starzenie się społeczeństwa:

– W Polsce rośnie udział osób 65+ a w małych miastach rośnie on jeszcze szybciej, gdyż osoby w wieku produkcyjnym przenoszą się do większych miast za pracą, z konieczności pozostawiając seniorów.

– Inwestycja wyprzeda przyszłe potrzeby, które wg statystyk będą rosły w sposób mocno przyspieszony.

 

Korzyści wizerunkowe i polityczne  

1. Nowoczesna polityka społeczna

– Miasto postrzegane, jako dbające o mieszkańców w każdym wieku.

– Wzrost zaufania społecznego do samorządu.

 

Zatem Szanowny Panie Burmistrzu, Szanowni Państwo Radni, Dom Seniora z całodzienną i całodobową opieką geriatryczną w Szamotułach nie jest kosztem, lecz elementem infrastruktury krytycznej, jak szkoła, czy przychodnia. Bezpośrednio wpływa na jakość życia mieszkańców, pośrednio wzmacnia lokalną gospodarkę i stabilność demograficzną. Działka po starym przedszkolu Miś, z istniejącym już parkiem, jest na tyle duża, by mógł na niej powstać duży obiekt senioralny, który zabezpieczałby potrzeby nie tylko mieszkańców miasta i gminy Szamotuły, ale również powiatu szamotulskiego i jednocześnie teren ten stanowiłby bardzo znaczący wkład ekonomiczny w realizację tego projektu. Dlatego prosimy o zachowanie tej działki na cele realizacji inwestycji związanej z Domem Seniora.

 

Z poważaniem

Mieszkańcy Miasta i Gminy Szamotuły

(746 podpisów)