Czy małe wioski mają jakieś szanse?

– Po kilku latach przerwy gmina Szamotuły chce powrócić do formuły budżetu obywatelskiego – zapowiada Jagoda Lutomska, kierownik wydziału dialogu społecznego w szamotulskim urzędzie miejskim. I dodaje, że będzie to zielony budżet obywatelski.

Ostatnia edycja budżetu obywatelskiego w Szamotułach miała miejsce w roku 2022. W kolejnych latach gmina zawiesiła projekt argumentując decyzję „sytuacją geopolityczną i sytuacją gospodarczą” oraz „kosztami funkcjonowania gminy”. W tym roku samorząd postanowił jednak przywrócić mieszkańcom możliwość współdecydowania o wydatkach samorządu.

Bez podziału na projekty wiejskie i miejskie

– Będzie to zielony budżet obywatelski – wyjaśnia Jagoda Lutomska. – Jest to spójne z kontynuacją działań proekologicznych, na które nasza gmina w ostatnim czasie kładzie nacisk. Projekt budżetu odpowiada na rosnące potrzeby mieszkańców, jeżeli chodzi o tereny zielone i zwiększenie świadomości ekologicznej, a także – w moim odczuciu – buduje wizerunek gminy, jako takiej gminy nowoczesnej, świadomej ekologicznie. Efekty projektów dostrzegą nie tylko mieszkańcy, ale i osoby przyjezdne.

Nowością w przyszłorocznym budżecie obywatelskim jest brak podziału na projekty wiejskie i miejskie. – Chcemy, żeby była to kwota globalna. Przewidujemy szeroką kampanię społeczną umożliwiającą autorom projektów szeroką ich prezentację, aby dotarły do jak najszerszego grona odbiorców – tłumaczy kierownik Lutomska. – Zależy nam na tym, żeby mieszkańcy w jak najszerszy te swoje projekty zapromowali i zachęcili ogół mieszkańców do wyboru ich projektu.

Kto oceni projekty?

Po raz pierwszy głosowanie na projekty będzie możliwe przy użyciu aplikacji mMieszkaniec, ale także strony internetowej miasta. Głosy będą mogli oddać wyłącznie mieszkańcy gminy. Czas głosowania – co najmniej 21 dni. Każdy projekt musi zyskać poparcie co najmniej 10 mieszkańców. Projekty oceni zespół złożony z pracowników urzędu miasta.

Zdaniem radnej Joanny Gzyl, ograniczenia projektów do wyłącznie „zielonych” jest błędem. – Budżet obywatelski jest sam w sobie bardzo dobrą ideą. Jest potrzebny, żeby zjednoczyć mieszkańców, którzy chcą działać na rzecz naszej gminy. Jednak wachlarz projektów powinien być szeroki. Projekty powinny uwzględniać wszystkie zadania gminy – przekonuje. I uważa, że w skład zespołu oceniającego powinni wejść również radni oraz mieszkańcy, przedstawiciele stowarzyszeń.

Inaczej sprawę widzi wiceburmistrz Krzysztof Wolny. – Nie widzę żadnych podstaw do tego, aby rozszerzać skład komisji. Po to są w urzędzie zatrudnieni merytoryczni pracownicy, aby merytorycznie oceniać pewne rzeczy. Nie chciałbym, aby doszło do konfliktu interesów, żeby pojawiły się zarzuty, że jakiś wniosek jest faworyzowany, bo w komisji zasiada radny, z którego projekt pochodzi – zaznacza.

Duzi będą faworyzowani

Pewne kontrowersje budzi brak podziału na projekty wiejskie i miejskie. Radni są przekonani, że przyjęcie takiej zasady będzie faworyzowało projekty dużych wiosek czy największych osiedli w mieście.

– Wystarczy, że duże sołectwo skrzyknie się i przegłosuje swój wniosek. Małe sołectwa, takie jak Piotrkówko czy Mutowo, nie mają szans – uważa Bernadeta Markiewicz. – Będą wygrywać sołectwa z dużą liczbą mieszkańców, myśmy to już przerabiali.

Podobnego zdania jest Łukasz Heckert. – Od dawna postulowałem, żeby budżet obywatelski wyrzucić, gdyż jest niesprawiedliwy. Duże wioski w poprzednich latach zawsze wygrywały, bo się dogadywały. Małe wioski nie mają szans. Podobnie jest w Szamotułach, duże osiedle wygra z małym, pomimo, że przygotuje lepszy projekt. Każdy patrzy przecież na swój teren – argumentuje radny.

Obaw radnych nie podziela Jagoda Lutomska. – Jeżeli małe sołectwo przedstawi projekt dostępny społecznie i go zareklamuje, przekona mieszkańców, a na tym nam zależy, to wygra – przekonuje.

Projekty spełniające wymogi formalne, gmina opublikuje w marcu przyszłego roku. Do realizacji przekazane zostaną projekty, które uzyskały największą liczbę głosów, aż do wyczerpania limitu środków przeznaczonych na projekt. Wykonanie wybranych projektów powinno nastąpić do końca roku 2026, a w uzasadnionych przypadkach do 30 czerwca 2027 r.

Marek Libera

FOTO: W głosowaniu w roku 2019 mieszkańcy wybrali m.in. projekt Zespołu Folklorystycznego „Szamotuły” zakupu strojów