7 lipca 2025

Aparaty słuchowe… Udręka czy pomoc dla niesłyszących?

Czym są tak naprawdę aparaty słuchowe? Na ich temat już od dawna krąży wiele mitów, między innymi o ich wyglądzie, rozmiarze i wysokiej cenie. Wielu pacjentów też się ich obawia, ale pytanie czy słusznie? Nic bardziej mylnego, ale wyjaśnią nam to Magdalena Węgrzyn – protetyk słuchu, Maria Turek- konsultant d/s. sprzedaży aparatów słuchowych oraz Karolina Basarab- konsultant d/s. sprzedaży aparatów słuchowych z gabinetu protetyki słuchu TJaudio w Szamotułach.

Z roku na rok coraz więcej osób ma problem ze słuchem. Jakie są główne przyczyny niedosłuchu u waszych pacjentów ?

Najczęściej spotykanymi przyczynami niedosłuchu jest wiek i długoletnia praca w hałasie. W naszym gabinecie pojawiają się też pacjenci z niedosłuchem wywołanym leczeniem farmakologicznym, urazem głowy czy też urazem akustycznym który jest najczęstszą chorobą zawodową w Polsce. Warto też wspomnieć, że na nasz słuch wpływają również niektóre leki takie jak np. gentamycyna. Niedosłuch może mieć również podłoże genetyczne..

Jak pacjent sam może poznać, że pojawia się u niego ubytek słuchu? Czy można mu w jakiś sposób profilaktycznie zapobiec?

Objawów niedosłuchu jest wiele. Najczęściej spotykanym jest problem ze zrozumieniem mowy oraz wrażenie, że inni mówią zbyt cicho lub niewyraźnie, przez co bardzo często musimy prosić o powtórzenie. Równie częstym sygnałem o występującym ubytku jest zwracanie uwagi przez naszych bliskich np., że telewizja jest za głośno.

Dodatkowo mogą występować problemy z lokalizacją źródła dźwięku, a także z akustyką w teatrze lub kościele.

Czy można zapobiegać wadom słuchu? Naszym zdaniem zdecydowanie tak! Zdrowy tryb życia, suplementy oraz witaminy, a także regularna aktywność fizyczna pozwala nam zadbać o zdrowie całego organizmu, również słuchu podobnie jak unikanie używek.

Warto też pamiętać o stosowaniu specjalistycznych ochronników słuchu podczas pracy w hałasie, a także podczas krótkotrwałych czynności w hałasie takich jak np. koncerty.

Koniecznym i niezbędnym elementem profilaktyki słuchu są regularne badania w profesjonalnych gabinetach protetyki słuchu po 40 roku życia przynajmniejraz do roku.

Jak w gabinecie przebiega wizyta pacjenta z podejrzeniem niedosłuchu? Mówimy o pacjencie, który ma problem ze zrozumieniem mowy, nie słyszy, a jego bliscy narzekają na zbyt głośne oglądanie telewizji.

Oczywiście na samym początku witamy pacjenta z uśmiechem na twarzy i przeprowadzamy wywiad medyczny, w którym pytamy o stan zdrowia pacjenta, styl życia oraz od kiedy rodzina pacjenta i on sam zauważa problem ze słuchem.

Dzięki tym informacjom jesteśmy w stanie jak najlepiej dobrać aparat odpowiadający wymaganiom pacjenta… Po krótkim, ale szczegółowym wywiadzie przed każdym badaniem słuchu za pomocą otoskopu oceniamy przewód słuchowy zewnętrzny, czy nie ma w nim ciała obcego lub nadmiaru woskowiny, co może zafałszować wynik badania lub nawet uniemożliwić wykonanie go. Jeżeli przewód słuchowy jest drożny przeprowadzamy badanie słuchu. Wynik badania pokaże nam rodzaj niedosłuchu oraz jego stopień.

Dodatkowym badaniem, które wykonujemy gdy coś nas zaniepokoi w wyniku jest tympanometria. Za pomocą tego badania możemy dokonać oceny stanu ucha środkowego. Jeśli wynik badania będzie sugerował, że ucho jest chore i istnieje szansa na wyleczenie od razu kierujemy pacjenta do laryngologa. Jeśli natomiast leczenie farmakologiczne nie przyniosło żadnego efektu, zapraszamy pacjenta ponownie do gabinetu, wykonujemy kontrolne badanie słuchu i dobieramy odpowiedni aparat słuchowy.

Często pacjenci mają obawy przed wizytą u specjalisty, bo się wstydzą noszenia aparatów. Czy te obawy są uzasadnione ?

Absolutnie nie. Współczesne aparaty słuchowe są bardzo dyskretne i niewielkie. Większym wstydem jest proszenie o powtórzenie i przekręcanie słów niż noszenie aparatu. Jest to też oznaka że dbamy o swoje zdrowie. Aparat pozwala nam lepiej słyszeć jak i również zapobiega pogłębianiu się ubytku słuchu.

W internecie, czy w supermarketach można za niską kwotę kupić urządzenia przypominające aparat słuchowy, czym one różnią się od aparatów słuchowych?

Są to wzmacniacze słuchu, urządzenia te nie mają całkowicie nic wspólnego z aparatami słuchowymi, nie jest to przede wszystkim wyrób medyczny. Zamiast pomagać osobom z niedosłuchem niestety pogłębiają one wadę, przez brak możliwości dopasowania do indywidualnego wyniku pacjenta, a także brak kontroli nad wzmocnieniem urządzenia.

Wzmacniacze to zabójcy komórek słuchowych, niszczą resztki słuchowe, które zostały pacjentowi. Tak jak wspomniałyśmy wcześniej, aparat słuchowy w przeciwieństwie do wzmacniacza jest dobierany i indywidualnie dopasowywany do wyniku pacjenta.

Powszechnie krąży informacja, że aparaty słuchowe są drogie, czy istnieją jakieś dofinansowania dla pacjentów, jeśli tak to czy każdy może z nich skorzystać? Mamy w Polsce dostępne dofinansowania z dwóch źródeł. Pierwszym jest NFZ, drugie dofinansowanie jest dla osób ze stopniem niepełnosprawności/ grupą inwalidzką z funduszy PFRON dostępnych w zależności od Powiatu czy gminy przez Miejskie Ośrodki Pomocy Społecznej lub Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie.

Aparaty słuchowe oraz wkładki uszne są dofinansowywane raz na 5 lat. Wyjątkiem są osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności (1 grupa inwalidztwa), tu dofinansowanie mamy co roku.

Na koniec jeszcze prośba o poradę. Kiedy należy zgłosić się do specjalistów? Czy trzeba reagować szybko?

Tak, warto reagować szybko, gdy tylko zauważymy objawy niedosłuchu u siebie jak i u bliskich nam osób. Jeżeli źle widzimy, nie wahamy się i idziemy na badanie wzroku. Niedosłuch natomiast często objawia się stopniowo. Pacjenci zwlekają z wizytą i badaniem, co z czasem powoduje pogłębianie się wady.

Dlatego jak wcześniej wspomniałyśmy warto badać się też profilaktycznie. W sytuacji kiedy słuch tracimy nagle, na skutek dużego hałasu, urazu czy choroby należy jak najszybciej udać się do laryngologa czy szpitala.